Środki kontroli społecznej. – Jan Szczepański

Mechanizmy psychospołeczne odnoszą się do procesów internalizacji norm i ich wartości, kontrola spol. ma charakter wewnętrzny, przymus moralny – „ społeczeństwo wewnątrz nas”

Materialno – społeczne odnoszą się do stosowania poprzez instytucje określonego przymusu – mają Zwyczaje i obyczaje – specjalne środki kontroli ulokowane na granicy mechanizmów psycho-społ i materialno-społ.
:: zwyczaj –uwzorowane sposoby zachowań jednostkowych i grupowych, które nie wywołują negatywnych reakcji otoczenia, oparte na tradycji i religii i indywidualnych nawykach. Nie ma negatywnej oceny jak się od niego odstąpi
:: obyczaj – ustalony sposób postępowania z którym grupa wiąże pewne oceny morale, ich naruszenie powoduje sankcje negatywne . zakłada przymus w uznawaniu wartości grupowych – poszanowanie cudzego cierpienia.

Sankcje- reakcje grupy na zachowania jej członków w sytuacjach społecznych ważnych dla grupy:

Pozytywne – formalne i nieformalne
Negatywne – formalne i nieformalne
Formalne – od instytucji państwowych i publicznych
Nieformalne – od opinii publicznej , kręgów sąsiedzkich, koleżeńskich
Kryterium nacisku

Etyczne – napiętnowanie , potępienie – dotyczą zachowań ocenianych jako moralne lub niemoralne. Kryteria oceny to dobro lub zło , słuszność i niesłuszność , sprawiedliwość. Przestrzeganie norm jest dla współżycia społeczeństwa użyteczne a naruszanie jest szkodliwe. Sankcje wyprowadzane są z norm moralnych.

Religijne –np. potępienie , wykluczenie , obietnica zbawienia , odpuszczenie grzechów – dotyczą osób tylko wierzących. Przewidziane przez system dogmatów i wierzeń danej religii

Prawne – np. areszt , grzywna , mandat , kolegium , przewidziane przez przepisy prawa są na ogół negatywne. Specyfika formalnej normy prawnej polega na zobowiązaniu należnemu komuś drugiemu.

Satyryczne – poniżenie, ośmieszenie , wyszydzanie stosowane przez opinie publiczną i instytucje nieformalne pod adresem nieakceptowanych zachowań. Z reguły są negatywne, często odbierane jako coś gorszego niż sankcja formalna.
© ergo-media 2008 Wszelkie prawa zastrzeżone